Αμοργός. Ένα νησί που γνώρισα πριν λίγα χρόνια. Ερχόμενη για δεύτερη φορά εδώ και μένοντας περισσότερες μέρες μπορώ να επιβεβαιώσω αυτό που μου είχαν πει πριν καιρό, όταν την γνωρίσεις ή που θα ξετρελαθείς και θα θελήσεις να έρθεις πάλι ή που δεν θα ξαναπατήσεις καθόλου. Εγώ ανήκω στην πρώτη κατηγορία. Όχι μόνο ξανάρθα αλλά δεν θέλω να σκέφτομαι και το πότε θα φύγω.

Πριν λίγες μέρες, μιλώντας με ντόπιους μου είπαν για την γιορτή του Άγιου Μάμα και το μικρό ξωκλήσι στην Όξω Μεριά. Ανήμερα της γιορτής του (2 Σεπτεμβρίου) θα γινόταν λειτουργία.

 

Το μικρό εκκλησάκι συναντάμε 30’ πεζοπορία από τον Ποταμό (χωριό της Αιγιάλης) σε ένα από τα πιο γνωστά και παλιά μονοπάτια του νησιού, την Παλιά Στράτα, το οποίο συνέδεε την Αιγιάλη με την Χώρα.

Παλαιά Στράτα

Παλαιά Στράτα

Βρίσκεται σε αρχαία θέση (πρωτοκυκλαδική) όπου πιθανολογείται η ύπαρξη ιερού των ιστορικών χρόνων. Ο Άγιος Μάμας στις ελληνικές δοξασίες φαίνεται να σχετίζεται με τους αρχαίους θεούς προστάτες των ποιμένων. Προφανώς και γι αυτό βρίσκετε σε μια απόκρημνη πλαγιά με πολλά πολλά κατσικάκια!

Αποφάσισα να το περπατήσω και η θέα από εκεί με αντάμειψε με το παραπάνω! Η απόλυτη ησυχία, το απέραντο γαλάζιο που φημίζεται η Αμοργός, μια άγρια αλλά συγχρόνως πανέμορφη τοποθεσία.

Η λειτουργία απλή, λιτή και με το απαραίτητο κέρασμα (καφέ, ψημένη και κατσίκι). Αν ποτέ βρεθείτε στην Αμοργό το συνιστώ ανεπιφύλακτα. Ίσως ζοριστούν λίγο όσοι είναι καπνιστές αλλά αν μη τι άλλο η θέα και το θαλασσινό αεράκι θα σας αποζημιώσει!!

Ο Βίος του

Ο Άγιος Μάμας είναι άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο οποίος έζησε στα μέσα του 3ου αιώνα (μ.Χ.) και μαρτύρησε επί Αυτοκράτορα Αυρηλιανού.

Γεννήθηκε στην Γάγγρα της Παφλαγονίας το 260 μ.Χ. από γονείς χριστιανούς, το Θεόδοτο και τη Ρουφίνα, οι οποίοι ήταν φυλακισμένοι για την χριστιανική τους δράση. Εκεί στην φυλακή πέθαναν και οι δυο προσευχόμενοι την νύχτα όπου γέννησε η Ρουφίνα το παιδί τους. Ο Άγιος Μάμας έμεινε από μικρός ορφανός, όμως μια ευσεβής γυναίκα, η Αμμία Ματρώνα οδηγούμενη από έναν Άγγελο πήγε στη φυλακή. Πήρε τα λείψανα των μαρτύρων γονιών και τα ενταφίασε. Ύστερα πήρε στο σπίτι της το παιδί και ανέλαβε με προθυμία και στοργή την ανατροφή του. Από τα πρώτα ψελλίσματά του «μάμα-μάμα» του έδωσε το όνομα Μάμας. Κοντά στην καινούργια του πλέον μητέρα ο Άγιος Μάμας έμαθε να ζει με το πνεύμα του Ευαγγελίου.

Κατά την εφηβική του ηλικία ο Μάμας συνελήφθη από ειδωλολάτρες, που τον υπέβαλαν σε βασανιστήρια. Τελικά του κρέμασαν στο λαιμό ένα σιδερένιο ραβδί και τον έριξαν στο νερό για να πνιγεί. Κατά θαυματουργό τρόπο ο Άγιος επέζησε αλλά πιάστηκε ξανά από τους βασανιστές του και ρίχτηκε σε αναμμένη κάμινο. Και αυτήν τη φορά κατάφερε να βγει σώος. Όταν έριξαν επάνω του άγρια ζώα, τα τελευταία όχι μόνο δεν τον κατασπάραξαν αλλά ούτε και τον πείραξαν. Τελικά, οι εχθροί του αποφάσισαν να τον εκτελέσουν με τρίαινα. Το φονικό όργανο διαπέρασε τα σπλάγχνα του Αγίου, ο οποίος και παρέδωσε το Πνεύμα.

Σε ανάμνηση των παραπάνω και σύμφωνα με τα απελατικά δημώδη άσματα του Βυζαντίου την εικόνα του Αγίου Μάμα έφεραν τα απελατίκια (οι ράβδοι) που κρατούσαν οι απελάτες.

Σήμερα πολλοί ναοί στην Ελλάδα αλλά και στην Κύπρο είναι αφιερωμένοι στον Άγιο Μάμα. Η λατρεία του εξαπλώθηκε από την Καππαδοκία στη Χίο, στην Κωνσταντινούπολη αλλά και στη Μακεδονία. Στη Χαλκιδική, σε ένα από τα χωριά που έχουν το όνομά του, λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο μεγάλη εμποροπανήγυρη, στις αρχές Σεπτεμβρίου. Στους βυζαντινούς χρόνους ο Άγιος Μάμας ήταν ο προστάτης των Μαρδαϊτών στην Κύπρο. Οι τελευταίοι διέδωσ